Hayata Destek Derneği, afet ve kriz dönemlerinde toplulukların ürettikleri çözümleri güçlendirmeyi amaçlayan Yerelin Liderliğinde Güçlenme (Sclr) yaklaşımını kapsamlı bir el rehberi olarak yayımladı.
Rehber, Avrupa Birliği Delegasyonu’nun desteğiyle, Sivil Toplum Geliştirme Merkezi’nin Merkezi’nin (STGM) koordinasyonunda, Hayata Destek’in de üyesi olduğu Afet Platformu tarafından yürütülen “Afet Risk Yönetiminde STK'ların Kapasitesinin Desteklenmesi Projesi” kapsamında hazırlandı.
Türkiye ve dünyada yaşanan afetler, dayanıklılığın yalnızca fiziksel altyapıyla değil; toplulukların bilgi, deneyim ve kolektif kapasitesiyle mümkün olduğunu gösteriyor. sclr yaklaşımı da bu gerçeği temel alarak, kriz ve afetlerden doğrudan etkilenen toplulukları “yardım alan” değil, çözümün asli aktörleri olarak konumlandırıyor.
Rehberin sunuş bölümünde de vurgulandığı gibi, afet sonrası ilk müdahalenin çoğunlukla yerelde gerçekleştiği göz önüne alındığında, topluluk liderliğinin insani yardım sisteminin merkezine alındığı yaklaşım, kritik bir dönüşümü de işaret ediyor.
Yerelin Liderliğinde Güçlenme Programı El Rehberi, saha deneyimlerinden beslenen ve uygulayıcılar için pratik bir başvuru kaynağı olmayı hedefleyen aşağıdaki bölümleri içeriyor:
- Temel Kavramlar: sclr yaklaşımının amacı, ilkeleri, süreçleri ve geleneksel insani yardım modellerinden farkları.
- Saha Uygulamaları: Topluluk kolaylaştırıcılığının rolü, takdir edici sorgulama yöntemi ve topluluklarla yürütülen katılımcı süreçler.
- Topluluk Girişimleri: Mikro-hibe mekanizmaları, risk yönetimi, yerel kapasite güçlendirme ve toplulukların kendi çözüm yollarını geliştirme süreçleri.
- İzleme ve Değerlendirme: Deneyimsel öğrenme yaklaşımı ve toplulukların etkiyi ölçme ve paylaşma yöntemleri.
- Yerelde Etkiyi Büyütme: Ağ oluşturma, yatay-dikey bağlantılar kurma ve sürdürülebilir topluluk temelli müdahaleler geliştirme adımları.
Hayata Destek Derneği, 2021 yılından bu yana Türkiye’de orman yangınları, sel ve deprem gibi afetlerden etkilenen bölgelerde Yerelin Liderliğinde Güçlenme yaklaşımını uyguluyor. Bu süreçte toplulukların kendi potansiyellerini harekete geçiren dayanışma girişimleri, afetlere müdahale hızını ve etkililiğini artırdığı gibi, uzun vadeli dayanıklılığın da temelini oluşturuyor.
Rehber, hem bu deneyimlerden öğrenilenleri bir araya getiriyor; hem de Afet Platformu bileşenleri başta olmak üzere Türkiye’de afete müdahale ve hazırlık kapasitesini geliştirmek isteyen sivil toplum için pratik bilgiler sunuyor.
Yazıyı okuduğunuz ve buraya kadar geldiğiniz için teşekkürler. Şimdi hazır buradayken hayata destek olabilirsiniz.
